قلعه هلاکو
(نویسنده سیدمرندی) متن پایین
در روبرو و غرب کاروانسرای هلاکو تپه سنگی منفرد و تقریباً هموار و بدون پرتگاهی قرار دارد. در بالای تپه باقیمانده دیوارهای عظیم به ضخامت 4 متر به چشم می خورد که از روی هم چیدن سنگ های بدون تراش و بدون بکار بردن ملات ایجاد شده است.
اهالی، این قلعه را به هلاکوی مغول نسبت میدهند ولی با توجه به عدم استفاده از ملات های مرسوم در زمان ایلخانیان این گفته ، صحیح به نظر نمیرسد و از قرائن پیداست که این مکان میتواند به دوران قبل از اسلام ( اورارتویی ) منسوب شود. بخصوص اینکه اینجانب نه این قلعه ونه حتا کاروانسرا ی آلاکی را منسوب به هلاکو نمیدانم چراکه کلمه آلاکی را ( هلاکو) نمیدانم( یک سند تاریخی وجود دارد که دردعوای بین هرزنی ها وفرزندان خواجه فضل الله در زمان جانشینان هلاکو از این منطقه به نام آلاکی نام برده شده است وآنزمان کسی جرئت نداشت نام هلاکو را بحالت تصغیر ومخفف کرده بصورت الکی بیاوردویا بنویسد.)
محوطه قلعه ، توسط یغماگران آثار باستانی کنده شده و از تکه سفال های بی لعاب پراکنده در محوطه نمیتوان به قدمت قلعه پی برد.
در کتاب ( گزارش های باستان شناسی در ایران صفحه 227 ) نوشته شده است : « قلعه هلاکو در 27 کیلومتری شمال مرند و در نزدیکی کاروانسرای تیموری ایراندیبی[1] از بناهای هزاره اول پیش از میلاد و دوره اورارتویی است ».
با سلام